Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler / Reklamcılık ve Tanıtım

MERYEM ÖZKAN

Yönetmenliğini Suudi Arabistan’ın ilk kadın yönetmeni Haifaa al-Mansour’un üstlendiği Napily Ever After filmi 2018 yılında yayınlandı. Amerikan romatik komedi türü olan film, içerisinde barındırdığı mesajlar ile dayatılan güzellik standartlarını eleştirmekte, güzellik algısının kadınlar üzerindeki etkisini gözler önüne sermektedir. Henüz çocuk yaşta annesi Paulette tarafından her zaman mükemmel görünmeye zorlanan Violet, sahip olduğu kıvırcık saçlarını sürekli olarak düzleştirmek zorundadır. Çünkü toplumun geneli düz saçlıdır ve düz saçlı kadınlar toplum tarafından daha çekici bulunmaktadır. Bir reklam ajansında yönetici konumunda olan Violet’in görünümü, yaşantısı, iş hayatı mükemmel bir şekilde ilerlemektedir. Uzun süredir birlikte olduğu doktor erkek arkadaşından evlenme teklifi beklemektedir. Görünümüne oldukça önem veren Violet, saçlarının düzleştirmek için sabahın erken saatlerinde kalkarak annesinin yardımı ile istediği görünüme kavuşmak için inanılmaz bir efor sarf etmektedir. Harcadığı bu eforun boşa gitmemesi adına düzleştirdiği saçlarını sudan korumak durumundadır. İş yerine gittiğinde özellikli olarak hava durumu bilgisinin kendisi ile paylaşılması, evlilik teklifi alacağını sandığı doğum gününde komşunun çocukları tarafından hortumla ıslanarak saçlarının kıvırcığa dönüşmesi ve yaşamış olduğu panik siyahi bir kadın olarak kendisine dayatılan güzellik algısının boyutunu gözler önüne sermektedir.

Kadın – Erkek İlişkilerinde Çevrenin Baskısı

Violet, kıvırcık saçlarından kurtulmak amacıyla kuaföre gider ve kuaförde yaşadığı sorun saçlarının daha kötü bir hal alması ile sonuçlanır. Kuaför salonu sahibinin kızı Zoe’ye hakaret eder, bu hakaretin nedeni olarak Zoe’nin siyahi, kıvırcık saçlı yaramaz bir çocuk olması gösterilebilir. Aslında incelendiği zaman Zoe, Violet’in annesi tarafından yabancılaştırıldığı küçüklüğüne benzemektedir. Saçlarına farklı bir işlem uygulanan Violet, dalgalı koyu kestane saç tarzından memnun kalmıştır ve doğum günü partisine aslında hayalini kurduğu evlenme teklifine hazırdır. Violet’in doğum günü partisinde hem ailesinin hem arkadaşlarının heyecanla beklediği erkek arkadaşı Clint, kendisine yüzük yerine bir köpek hediye eder. Hayal kırıklığına uğrayan Violet ve sevgilisi yalnız kaldıklarında yüzleşir. Evlenme teklifi beklediğini açıkca söyleyen Violet, erkek arkadaşının iki yıldır birlikte olmalarına rağmen onun hakkında pek bir şey bilmediğini aslında onu çok iyi tanımadığını söyler ve ayrılırlar. Violet’in her zaman mükemmel görünmesi bu kez ayrılmalarına neden olmuştur. Film de kadın erkek ilişkisinin aslında iki kişi arasında yaşanmadığı yakın çevrenin beklentilerinin ilişkiyi etkilediği görülmektedir. Violet’in yakın arkadaşlarının ve annesinin evlenme konusunda yapmış olduğu baskı Violet’i evlilik için saplantılı bir hale getirmiştir. Gerçek saç tarzını bile sakladığı, göstermekten korktuğu kişi ile hayatının geri kalanını devam ettirmefikrinin oluşmasında çevreden gelen dayatmalar etkili olmaktadır.

Yeni bir başlangıç için yeni saçlar…

Ayrılmanın vermiş olduğu depresif hali saç şeklini değiştirerek atlatacağına inanan Violet bu sefer saçlarını sarı renge boyatır. Günümüzde de bunun sık sık örneklerini görmekteyiz. Yeni bir başlangıcın öncelikle saçlar ile yapılacağı imajı dünyanın en ünlü kozmetik markaları tarafından reklamlar aracılığı ile kadınlara empoze edilmiş durumdadır. Arkadaşları ile eğlenmeye giden Violet, aşırı sarhoş olur ve erkek arkadaşının çalıştığı hastaneye gider ancak onu bir kadın ile görür ve yıkılır. Eve gider, aynada ağlayarak saçlarını tıraş eder. Öfke hali ile yapmış olduğu bu davranış sonrası dehşete düşer ve başına fular takarak iş yerine gider. Her zaman alımlı olan ve etrafının dikkatini çeken Violet bu kez kimsenin dikkatini çekmemektedir, çünkü artık saçları yoktur. Patronu Violet’i alışık olmadığı bir tarzda gördüğü için kendisine izin verir. Hayatı birden ters düz alan Violet tuvalette ağlarken bir kadın ile tanışır ve kendisini bir destek grubuna davet eder. Violet katıldığı grubun kanser destek grubu olduğunu fark eder ve oradan ayrılmak ister ancak grup lideri kendisine bu durumu benimsemesi gerektiğini söyler ve nihayet Violet’in yeni görünümüne olan güveni artmaya başlar. Filmde son derece öznel olan güzellik kavramının kadınların hayatını nasıl şekillendirdiği gözler önüne seriliyor. Violet’in artık saçları yoktur ve sanki kendisi de yokmuş gibi, görünmezmiş izlenimi oluşturulmuştur. Ne yazık ki kadın, yaratılan güzellik algısına uyduğu taktirde toplumda kabul edilmekte uymadığında ise görmezden gelinmekte hatta yok sayılmaktadır.

Erkeklere Dayatılan ‘Güçlü Erkek’ İmajı

Artık kendini bulma sürecini yaşayan Violet, kuaför salonunun sahibi ile çıkmaya başlar ve küçük kızı Zoe ile yakın arkadaş olur. Annesine erkek arkadaşından bahseder ve onları tanıştırır ancak annesi, mesleği dolayısıyla Violet’in erkek arkadaşını aşağılar, saygısızlık yapar ve Violet ile araları açılır. Violet’in annesinin davranışları ile aslında toplumun sadece kadınlar üzerinde değil erkekler üzerinde de baskı oluşturduğu açıklanabilir. Erkeklerin, maddi anlamda güçlü olmaları, arabalarının olmaları, bir buluşma için kadınları evlerinden almak zorunda olmaları gibi dayatmalar toplum tarafından oluşturulan ‘güçlü erkek’ imajıdır. Yeni bir reklam fikri için arkadaşları ile buluşan Violet, arkadaşlarından fikir almaktadır. Reklam kampanyası bir bira reklamıdır. Violet’in reklam kampanyasında alışagelmiş güzel kadınlar, mankenler yerine normal bireyler, dışarıdan insanlar kullanılacaktır. Ancak fikir patronu tarafından beğenilmez ve sarışın modeller kullanan başka bir reklam kampanyası tercih edilir. Violet ise işten ayrılır. Violet’in önerdiği reklam kampanyası toplumun alıştığı reklam fikirlerine ters düşmektedir. Bu nedenle reklamlarda görmeye alışık olduğumuz sarışın mankenler fikri patron tarafından tercih edilmiştir. Bir reklam ajansının çalışanı olarak ne yazık ki bulduğu fikir, reklam enstitüsünün kalıpları tarafından kabul edilmedi. Burada aslında reklam ve pazarlama faaliyetlerinin alışılagelmişin dışına çıkmasının çok da mümkün olmadığı bunu başarılı bir reklam çalışanının dahi gerçekleştiremediği gösterilmektedir.

Kendini Tanıma, Kendini Bulma…

Violet işten ayrıldığı için üzgün değildir evde eğlenceli bir şekilde dans ederken onu ilk defa o halde eski erkek arkadaşı görür aralarındaki buzlar erir ve tekrar bir araya gelirler. Kısa bir süre sonra erkek arkadaşı ona evlenme teklif eder. Violet, annesi ve arkadaşları bir an önce nişan hazırlıklarına başlar. Erkek arkadaşı nişan günü Violet’i ailesi ile tanıştıracaktır, daha iyi görüneceğini düşündüğü için Violet’in saçlarını düzleştirmesini ister. Uzun bir aradan sonra ilk defa Violet annesinin desteği ile saçlarını düzleştirmiştir. Bu durumdan dolayı huzursuz hissetmektedir. Nişan günü erkek arkadaşının ailesi ile tanışan Violet sonrasında tek başına kalmak ister. Violet, sonunda kendisi gibi olmaya karar verir ve yalın ayak koşarak havuza atlar ve herkesi havuza davet eder. Filmin sonunda ise Kuaför salonunun sahibi aynı zamanda Violet’in eski erkek arkadaşı Will’in bitkisel bazlı saç ürünlerini kadınların doğal saçları için pazarlamaya çalıştıkları görülmektedir. Violet, hem medyanın hem ailesinin hatta evleneceği kişinin bile dayattığı güzellik algısına karşı çıkmış ve kendini olduğu gibi kabul etmiştir. Klişeleşmiş güzellik unsurlarını ele alan film son derece sübjektif olan güzellik kavramının kadınlara nasıl empoze edildiğini, kadınların belirli kalıplara sokulmaya çalıştığını gözler önüne sermektedir. Kadınların narsistik duygularına seslenen reklamlar, içerisinde bulunulan çevre ve yaşam tarzı dolayısıyla dayatılan kimlikler kadınlar tarafından satın alınmaktadır. Her şeye rağmen Violet bu dayatmalara boyun eğmemiştir. Benim filmden çıkardığım en güzel sonuç ise insanın mutluğu olacağı şekilde görünmesi gerektiğidir…